Viêm gan B là gì? Có những dấu hiệu, nguyên nhân và cách phòng tránh nào?

Viêm gan B là bệnh về gan do virus HBV gây ra và có thể diễn tiến âm thầm trong thời gian dài. Hiểu rõ viêm gan B là gì, đường lây truyền, dấu hiệu và yếu tố nguy cơ giúp mỗi người chủ động theo dõi, thăm khám và bảo vệ sức khỏe.

1. Viêm gan B là gì? Virus viêm gan B ảnh hưởng đến gan như thế nào?

Theo Báo cáo Viêm gan Toàn cầu 2024 của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đây là báo cáo tổng hợp đầu tiên của WHO về dịch tễ học viêm gan virus, dựa trên số liệu từ 187 quốc gia, ước tính có 254 triệu người đang sống chung với viêm gan B mạn tính, 50 triệu người sống chung với viêm gan C mạn tính, và gánh nặng bệnh đã gây ra khoảng 1,3 triệu ca tử vong trên toàn cầu trong năm 2022.

1.1 Viêm gan B là gì?

Viêm gan B là tình trạng gan bị ảnh hưởng do virus viêm gan B (HBV) gây ra. Khi xâm nhập vào cơ thể, virus có thể tồn tại trong gan và liên quan đến các phản ứng viêm tại cơ quan này.

Mức độ ảnh hưởng của viêm gan B không giống nhau ở mỗi người. Một số trường hợp có thể được cơ thể kiểm soát trong thời gian nhất định, trong khi một số khác cần theo dõi sức khỏe gan lâu dài theo hướng dẫn chuyên môn.

Đáng chú ý, người nhiễm viêm gan B có thể không xuất hiện triệu chứng rõ ràng trong thời gian đầu. Vì vậy, không nên chỉ dựa vào cảm giác khỏe mạnh hay các biểu hiện bên ngoài để xác định có mắc bệnh hay không, mà cần dựa trên xét nghiệm và đánh giá y tế phù hợp.

1.2 Virus viêm gan B ảnh hưởng đến gan như thế nào?

Gan là cơ quan giữ nhiều vai trò quan trọng trong cơ thể, bao gồm chuyển hóa chất dinh dưỡng, xử lý một số chất và tham gia vào quá trình sản xuất mật.

Khi virus viêm gan B tồn tại trong gan, hệ miễn dịch có thể tạo ra phản ứng nhằm kiểm soát virus. Quá trình này có thể ảnh hưởng đến tế bào gan, từ đó làm thay đổi một số chỉ số liên quan đến chức năng gan hoặc gây ra những biến đổi cần được theo dõi theo thời gian.

Mức độ ảnh hưởng của viêm gan B sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thời gian nhiễm virus, mức độ hoạt động của virus, tình trạng gan hiện tại và sức khỏe tổng thể của từng cá nhân chứ không giống nhau ở mỗi người.

2. Viêm gan B lây qua những đường nào? Đối tượng nào có nguy cơ lây nhiễm?

Viêm gan B chủ yếu lây truyền qua đường máu, từ mẹ sang con và qua quan hệ tình dục. Bệnh không lây qua mọi hình thức tiếp xúc thông thường. Hiểu rõ từng nguyên nhân viêm gan B cũng như là đường lây sẽ giúp mỗi người chủ động phòng ngừa và hạn chế nguy cơ phơi nhiễm virus:

3. Dấu hiệu và triệu chứng viêm gan B thường gặp

Triệu chứng viêm gan B có thể khác nhau ở từng người. Một số trường hợp biểu hiện khá rõ, trong khi nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi xét nghiệm sức khỏe:

3.1 Mệt mỏi, chán ăn và khó chịu trong người

Ở một số người mắc viêm gan B, cơ thể có thể xuất hiện tình trạng mệt mỏi kéo dài, cảm giác thiếu năng lượng, ăn uống kém ngon hoặc thường xuyên thấy khó chịu trong người.

Những biểu hiện này khá phổ biến và cũng có thể gặp trong nhiều vấn đề sức khỏe khác, nên không đủ để xác định tình trạng viêm gan B. Khi triệu chứng kéo dài hoặc đi kèm các dấu hiệu bất thường, người bệnh nên chủ động thăm khám và thực hiện xét nghiệm cần thiết để được đánh giá chính xác hơn.

3.2 Đau tức hạ sườn phải, rối loạn tiêu hóa

Một số người có thể cảm thấy nặng bụng, tức nhẹ hoặc khó chịu ở vùng hạ sườn phải – khu vực nằm gần vị trí của gan. Bên cạnh đó, các biểu hiện như buồn nôn, đầy bụng, khó tiêu hoặc rối loạn tiêu hóa cũng có thể xuất hiện ở một số trường hợp.

Những dấu hiệu này không chỉ gặp trong các vấn đề liên quan đến gan mà còn có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác. Nếu triệu chứng kéo dài, tái diễn hoặc có xu hướng rõ rệt hơn, người bệnh nên chủ động thăm khám để được đánh giá và xác định nguyên nhân phù hợp.

3.3 Vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm hoặc không có biểu hiện rõ

Vàng da, vàng mắt hoặc nước tiểu có màu sẫm hơn bình thường là những biểu hiện cần được lưu ý, đặc biệt khi đi kèm với mệt mỏi kéo dài, buồn nôn hoặc cảm giác đau tức vùng bụng.

Tuy nhiên, viêm gan B ở nhiều trường hợp có thể diễn tiến âm thầm và không gây dấu hiệu rõ ràng trong thời gian dài. Do đó, việc thực hiện xét nghiệm và kiểm tra sức khỏe định kỳ đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện, theo dõi và đánh giá tình trạng gan phù hợp.

4. Viêm gan B có nguy hiểm không và cách điều trị như thế nào?

Viêm gan B có thể được theo dõi hoặc điều trị tùy theo diễn tiến của bệnh và sức khỏe của từng người. Hiểu đúng về mức độ ảnh hưởng cũng như các hướng điều trị sẽ giúp người bệnh chủ động hơn trong quá trình chăm sóc sức khỏe.

4.1 Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào tình trạng virus và sức khỏe gan

Viêm gan B là tình trạng gan bị ảnh hưởng do nhiễm virus viêm gan B. Sau khi xâm nhập vào cơ thể, virus có thể tồn tại trong thời gian dài và tác động đến gan ở những mức độ khác nhau. Mức độ ảnh hưởng cần được xem xét dựa trên:

• Kết quả xét nghiệm liên quan đến virus viêm gan B.

• Chỉ số phản ánh hoạt động và chức năng gan.

• Tình trạng tổn thương gan đang được ghi nhận.

• Bệnh nền đi kèm.

• Thuốc đang sử dụng.

• Tuổi và sức khỏe tổng thể.

• Quá trình theo dõi qua các lần kiểm tra.

Vì vậy, hai người cùng mắc viêm gan B vẫn có thể được hướng dẫn theo dõi hoặc điều trị khác nhau. Không nên tự đánh giá bệnh nhẹ hay nặng chỉ dựa trên triệu chứng hoặc một kết quả xét nghiệm riêng lẻ.

4.2 Vì sao viêm gan B kéo dài cần được theo dõi?

Người mắc viêm gan B có thể không gây biểu hiện rõ trong giai đoạn đầu, một số người vẫn sinh hoạt gần như bình thường dù virus còn tồn tại và gan đang cần được theo dõi. Việc kiểm tra định kỳ giúp bác sĩ:

• Theo dõi các chỉ số liên quan đến chức năng gan.

• Đánh giá mức độ hoạt động của virus.

• Nhận biết những thay đổi bất thường.

• Xác định trường hợp chỉ cần tiếp tục theo dõi.

• Cân nhắc thời điểm cần điều trị bằng thuốc.

• Điều chỉnh lịch tái khám khi tình trạng sức khỏe thay đổi.

Người bệnh không nên hiểu rằng cơ thể không mệt hoặc kết quả tạm thời ổn định đồng nghĩa virus đã được loại bỏ hoàn toàn.

4.3 Tuân thủ hướng theo dõi và sử dụng thuốc

Không phải người mắc viêm gan B nào cũng cần dùng thuốc ngay sau khi được phát hiện. Bác sĩ sẽ căn cứ vào kết quả xét nghiệm, tình trạng virus, sức khỏe gan và các yếu tố liên quan để lựa chọn hướng phù hợp. Trong quá trình theo dõi hoặc điều trị, người bệnh cần:

• Thực hiện xét nghiệm đúng lịch.

• Tái khám theo hướng dẫn.

• Dùng thuốc đúng liều và đúng thời gian.

• Không tự mua thêm thuốc.

• Không tự giảm liều hoặc ngưng thuốc.

• Thông báo đầy đủ các sản phẩm đang sử dụng.

• Đi kiểm tra sớm khi xuất hiện biểu hiện bất thường.

Việc tự ngưng thuốc khi thấy cơ thể khỏe hơn hoặc chỉ số đã ổn định có thể làm gián đoạn kế hoạch điều trị. Mọi thay đổi cần được bác sĩ đánh giá trước khi thực hiện.

4.4 Cách điều trị viêm gan B

Bên cạnh việc theo dõi hoặc điều trị theo chỉ định, người mắc viêm gan B nên duy trì các thói quen giúp giảm thêm áp lực lên gan và hỗ trợ sức khỏe tổng thể. Một số nguyên tắc có thể tham khảo gồm:

• Ăn uống cân đối, đủ dinh dưỡng và đúng bữa.

• Ưu tiên thực phẩm tươi, phù hợp với tình trạng sức khỏe.

• Hạn chế món nhiều dầu mỡ và thực phẩm chế biến sẵn.

• Giảm bánh kẹo, nước ngọt và đồ uống nhiều đường.

• Tránh hoặc hạn chế rượu bia theo hướng dẫn.

• Ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya kéo dài.

• Vận động vừa sức và duy trì cân nặng phù hợp.

• Không tự dùng thêm thuốc, thực phẩm bổ sung hoặc dược liệu.

Chế độ ăn uống và sinh hoạt không thay thế thuốc hoặc kế hoạch theo dõi y khoa. Tuy nhiên, việc duy trì đều đặn có thể hỗ trợ quá trình điều trị viêm gan B nói riêng và việc chăm sóc sức khỏe gan nói chung.

5. Cách phòng tránh viêm gan B như thế nào?

Hiểu đúng các đường lây truyền và chủ động áp dụng biện pháp phòng ngừa là cách giúp giảm nguy cơ nhiễm virus viêm gan B. Dưới đây là những nguyên tắc thường được khuyến nghị để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình:

5.1 Chủ động kiểm tra và tiêm phòng theo hướng dẫn

Tiêm phòng là một trong những biện pháp quan trọng giúp phòng tránh viêm gan B. Người chưa rõ tình trạng miễn dịch hoặc chưa biết mình đã từng nhiễm virus hay chưa nên trao đổi với cơ sở y tế để được tư vấn xét nghiệm và hướng dẫn tiêm phòng khi phù hợp.

Việc kiểm tra sức khỏe định kỳ cũng giúp phát hiện sớm các trường hợp nhiễm virus hoặc đánh giá tình trạng sức khỏe gan để có hướng theo dõi thích hợp.

5.2 Hạn chế tiếp xúc với máu và dịch cơ thể

Virus viêm gan B có thể lây truyền qua máu và một số dịch cơ thể. Để giảm nguy cơ lây nhiễm, người đọc nên lưu ý:

• Không dùng chung kim tiêm.

• Không dùng chung dao cạo râu, bàn chải đánh răng hoặc các vật dụng có nguy cơ dính máu.

• Lựa chọn cơ sở bảo đảm vệ sinh khi xăm hình, châm cứu, làm móng hoặc thực hiện các thủ thuật.

• Che kín các vết thương hở khi tiếp xúc với người khác.

• Sử dụng biện pháp bảo vệ phù hợp khi quan hệ tình dục.

• Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với máu nếu không có phương tiện bảo hộ.

5.3 Chủ động phòng ngừa lây truyền từ mẹ sang con

Phụ nữ mang thai nên thực hiện các xét nghiệm sàng lọc viêm gan B theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu được xác định nhiễm virus HBV, bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng cụ thể để xây dựng kế hoạch theo dõi và chăm sóc phù hợp cho cả mẹ và em bé.

Người bệnh không nên tự áp dụng các phương pháp truyền miệng hoặc thay thế hướng dẫn chuyên môn bằng dược liệu hay sản phẩm hỗ trợ.

5.4 Người nhiễm viêm gan B nên làm gì để bảo vệ người thân?

Người đã nhiễm virus viêm gan B vẫn có thể sinh hoạt bình thường, đồng thời chủ động thực hiện các biện pháp giúp giảm nguy cơ lây truyền cho người xung quanh:

• Không dùng chung các vật dụng có nguy cơ dính máu.

• Che kín vết thương hở khi cần thiết.

• Tuân thủ lịch theo dõi và tái khám theo hướng dẫn.

• Khuyến khích người thân chủ động kiểm tra sức khỏe và tìm hiểu các biện pháp phòng ngừa phù hợp.

• Không hiến máu khi chưa đáp ứng các điều kiện theo quy định chuyên môn.

6. Khi nào người nghi mắc viêm gan B nên đi khám?

Đi khám sớm giúp xác định đúng tình trạng thay vì tự suy đoán dựa trên triệu chứng hoặc tiền sử tiếp xúc:

6.1 Khi có yếu tố nguy cơ hoặc kết quả xét nghiệm bất thường

Những người từng tiếp xúc với máu, sử dụng chung vật dụng cá nhân có nguy cơ dính máu, có bạn đời nhiễm virus viêm gan B hoặc sinh ra từ mẹ mắc viêm gan B nên chủ động trao đổi với cơ sở y tế để được tư vấn xét nghiệm phù hợp.

Khi kết quả kiểm tra sức khỏe cho thấy các chỉ số liên quan đến gan có dấu hiệu bất thường, cần tiếp tục đánh giá nguyên nhân và theo dõi theo hướng dẫn của bác sĩ để có phương án chăm sóc phù hợp.

6.2 Khi xuất hiện vàng da, mệt nhiều hoặc triệu chứng đáng lưu ý

Cần chủ động thăm khám khi xuất hiện các dấu hiệu như vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, mệt mỏi nhiều, đau bụng tăng dần hoặc tình trạng ăn uống kém kéo dài.

Trường hợp triệu chứng xuất hiện bất thường, diễn tiến nhanh hoặc đi kèm biểu hiện rối loạn ý thức, cần được cơ sở y tế đánh giá sớm để xác định nguyên nhân và có hướng xử lý phù hợp.

6.3 Khi đã được chẩn đoán, có bệnh gan nền hoặc đang dùng thuốc dài ngày

Người đã được chẩn đoán viêm gan B nên duy trì lịch tái khám theo hướng dẫn của bác sĩ, kể cả khi cơ thể chưa xuất hiện dấu hiệu bất thường. Việc theo dõi định kỳ giúp đánh giá tình trạng gan và phát hiện sớm những thay đổi cần được lưu ý.

Những trường hợp có bệnh gan nền, đang mang thai, sử dụng thuốc trong thời gian dài hoặc mắc kèm các bệnh lý mạn tính cần cung cấp đầy đủ thông tin về tình trạng sức khỏe cho bác sĩ. Điều này giúp quá trình tư vấn, theo dõi và lựa chọn hướng chăm sóc phù hợp hơn với từng cá nhân.

7. Người mắc viêm gan B có nên dùng dược liệu hỗ trợ không?

Người mắc viêm gan B có thể tìm hiểu dược liệu như một lựa chọn tham khảo trong quá trình chăm sóc sức khỏe gan. Tuy nhiên, dược liệu không có vai trò thay thế thuốc, xét nghiệm hoặc lịch tái khám.

Một số dược liệu thuộc nhóm chăm sóc sức khỏe gan gồm:

• Cà gai leo.

• Cây an xoa.

• Diệp hạ châu.

• Nhân trần.

• Một số dược liệu thuộc nhóm sức khỏe gan khác.

Việc dùng riêng hoặc kết hợp nhiều loại cần được xem xét dựa trên tình trạng sức khỏe, kết quả xét nghiệm và các thuốc đang sử dụng. Người bệnh không nên:

• Tự ý ngưng thuốc để chuyển sang dùng dược liệu.

• Dùng nhiều loại cùng lúc khi chưa được hướng dẫn.

• Mua sản phẩm không rõ nguồn gốc hoặc thành phần.

• Dùng theo kinh nghiệm của người khác mà không xem xét tình trạng cá nhân.

Nếu đang dùng thuốc viêm gan B, thuốc điều trị bệnh nền hoặc có chỉ số gan bất thường, người bệnh nên hỏi bác sĩ, dược sĩ hoặc người có chuyên môn trước khi sử dụng thêm bất kỳ sản phẩm nào.

8. Liên hệ Dược Liệu Phương Thảo để được hỗ trợ tư vấn 1-1 theo nhóm bệnh

Nếu anh chị đang quan tâm đến cây dược liệu hỗ trợ bệnh gan nhưng chưa biết lựa chọn như thế nào cho phù hợp, có thể gửi tình trạng sức khỏe, kết quả xét nghiệm hoặc các loại thuốc đang sử dụng qua Zalo 0908977961 để Dược Liệu Phương Thảo hỗ trợ tư vấn 1:1 cụ thể hơn.

Liên hệ ngay để biết nỗi lo về sức khỏe của bạn nên chọn cây dược liệu nào là phù hợp.

Thông tin liên hệ:

CÔNG TY DƯỢC LIỆU PHƯƠNG THẢO

• Hotline: 0908977961

• Địa chỉ: 354/89 Phan Văn Trị, Bình Lợi Trung, Hồ Chí Minh

9. Câu hỏi thường gặp về viêm gan B

Dưới đây là những thắc mắc phổ biến của người viêm gan B, theo dõi hoặc chăm sóc người mắc viêm gan B:

9.1 Viêm gan B có chữa khỏi hoàn toàn được không?

Khả năng kiểm soát hoặc loại bỏ virus phụ thuộc vào giai đoạn bệnh và tình trạng của từng người. Một số trường hợp nhiễm trong thời gian ngắn có thể hồi phục, trong khi viêm gan B kéo dài thường cần được theo dõi lâu dài.

Người bệnh không nên tin vào cam kết “chữa khỏi hoàn toàn” khi chưa có đánh giá từ bác sĩ.

9.2 Viêm gan B có lây qua ăn uống không?

Viêm gan B không được xem là bệnh lây chủ yếu qua đường ăn uống hoặc những tiếp xúc sinh hoạt thông thường như ngồi ăn cùng mâm.

Tuy nhiên, không nên dùng chung bàn chải đánh răng, dao cạo hoặc vật dụng có thể dính máu với người mang virus.

9.3 Viêm gan B không có triệu chứng có nguy hiểm không?

Không có triệu chứng không đồng nghĩa virus đã hết hoặc gan không bị ảnh hưởng. Một số trường hợp có thể diễn tiến âm thầm trong thời gian dài.

Người đã có kết quả xét nghiệm liên quan đến viêm gan B vẫn nên theo dõi đúng lịch, ngay cả khi cơ thể đang cảm thấy bình thường.

9.4 Người mắc viêm gan B có cần dùng thuốc suốt đời không?

Không phải mọi người mắc viêm gan B đều phải dùng thuốc suốt đời. Thời điểm bắt đầu, thời gian sử dụng và khả năng điều chỉnh thuốc phụ thuộc vào kết quả xét nghiệm và đánh giá của bác sĩ.

Người đang dùng thuốc không nên tự ngưng chỉ vì chỉ số đã ổn định hoặc cơ thể không còn triệu chứng.

9.5 Đang dùng thuốc viêm gan B có được uống thêm dược liệu không?

Người đang dùng thuốc viêm gan B không nên tự uống thêm dược liệu khi chưa được đánh giá. Một số sản phẩm có thể không phù hợp với tình trạng gan hoặc thuốc đang sử dụng.